Δευτέρα, 14 Μαρτίου 2011

Μία ολόκληρη πόλη σε ένα κτίριο

Οι προσπάθειες για βιώσιμες πόλεις έχουν ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια, κυρίως στην Ευρώπη, όπου υπάρχουν πολλά παραδείγματα αναμόρφωσης πόλεων, γειτονικών κτιρίων και γενικά αστικών χώρων (δείτε σχετικά παραδείγματα). Ακόμα και στην Αθήνα, τον τελευταίο καιρό υπάρχει έντονη συζήτηση για την βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος με αρκετές προτάσεις τόσο σε επίπεδο κτιρίων όσο και δημόσιου χώρου.

Κτίριο στα πλαίσια του έργου ZuidkasΈνα τέτοιο παράδειγμα βρίσκουμε και στην Ολλανδία, όπου επιχειρείται η αναμόρφωση του αστικού ιστού μέσα από μικτές χρήσεις κτιρίων με μειωμένο ενεργειακό αποτύπωμα. Η ολλανδική κυβέρνηση ανέθεσε σε ομάδα αρχιτεκτονικών γραφείων με κύριο συντονιστή το γραφείο Paul de Ruiter architects, ένα πειραματικό έργο, που αποτελείται από κτίριο άνω των 11.000 τετραγωνικών μέτρων στο Άμστερνταμ, και συνδυάζει μικτές χρήσεις (κατοικίες, γραφεία, εμπορικές χρήσεις κα). Ο κύριος στόχος του έργου «Zuidkas» είναι να δημιουργηθεί μια μικρογραφία της πόλης που λειτουργεί ως ένα κτίριο, αυτόνομο ενεργειακά, με υψηλές περιβαλλοντικές επιδόσεις στοχεύοντας από την μείωση των εκπομπών άνθρακα, την χρήση πρασίνου έως στην εξοικονόμηση ενέργειας. Η πρόθεση των σχεδιαστών ήταν να παρέχουν ένα ελκυστικό, άνετο και υγιές περιβάλλον για τους ανθρώπους που θα ζουν και θα εργάζονται σε αυτό.


Το συμπαγές μοντέλο των δραστηριοτήτων περιλαμβάνει κατοικίες, γραφεία, ένα σχολείο, χώρους στάθμευσης, εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, πάρκο και μονάδα παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο. Όσον αφορά τον σχεδιασμό των πολλαπλών χρήσεων, τα γραφεία έχουν τοποθετηθεί στο βόρειο τμήμα, όπου δεν επηρεάζονται σημαντικά από την ζέστη του καλοκαιριού. Ο βόρειος προσανατολισμός των γραφείων, θα παράσχει ένα αρκετά σημαντικό φυσικό φαινόμενο ψύξης και θα αντισταθμίσει την εξαιρετικά μεγάλη θερμότητα που παράγεται από τους υπολογιστές, το φωτισμό και τις συσκευές. Ως αποτέλεσμα θα απαιτείται σημαντικά λιγότερη ενέργεια για την ψύξη των χώρων γραφείων. Ομοίως, οι κατοικίες προσανατολίζονται στον νότο διότι η παραγωγή θερμότητας από τις ηλεκτρονικές συσκευές ενός σπιτιού είναι πολύ χαμηλότερη. Ο νότιος προσανατολισμός επιτρέπει στο φως του ήλιου να ζεστάνει το εσωτερικό το χειμώνα συμβάλλοντας σημαντικά στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση.
Το κτίριο θα είναι εφοδιασμένο με εξελιγμένα συστήματα αποθήκευσης θερμότητας το καλοκαίρι ή ψύξης το χειμώνα, ώστε να αποδίδει ενέργεια αναλόγως την ζήτηση και με σύστημα διαχείρισης βοθρολυμμάτων έτσι ώστε με την κατάλληλη επεξεργασία τους να παράγεται βιοαέριο για παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού. Η συγχώνευση και βέλτιστη διάταξη σε ένα συμπαγές μοντέλο, γραφείων, σπιτιών, σχολείων και άλλων δραστηριοτήτων έχει αρκετά πλεονεκτήματα. Με το να περιλάβουμε στον σχεδιασμό λειτουργίες και κτίρια με διαφορετικά, ακραία χαρακτηριστικά, όπως καταστήματα και «πράσινα» σπίτια, γίνεται βέλτιστη χρήση της διαθέσιμης γης. Και χάρη στην συγκέντρωση των δραστηριοτήτων, οι σχεδιαστές του ισχυρίζονται ότι μειώνεται η ανάγκη για περιττές μετακινήσεις και αποφεύγεται η περιττή κίνηση στους δρόμους, όπως θα είχαμε στην περίπτωση κτιρίων με διαφορετικές χρήσεις το καθένα.
Ένα άλλο πλεονέκτημα του συμπαγούς μοντέλου είναι ότι δημιουργεί μια πιο ισορροπημένη αντίδραση για την ζήτηση ενέργειας σε βάθος χρόνου. Στις κατοικίες η αιχμή στην ζήτηση ενέργειας είναι τα πρωινά και τα απογεύματα. Αντίθετα, στα γραφεία η ζήτηση ενέργειας κορυφώνεται στην μέση της ημέρας. Οι εγκαταστάσεις παροχής ενέργειας ενός κτιρίου συχνά δεν λειτουργούν αποδοτικά γιατί είναι διαστασιολογημένες έτσι ώστε να λειτουργούν βέλτιστα στην μέγιστη ζήτηση οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, ακόμα και τις ώρες που η ζήτηση είναι χαμηλή.